Lương thưởng chưa đủ, điều gì khiến nhân sự muốn ở lại?

Lương thưởng chưa đủ, điều gì khiến nhân sự muốn ở lại?

Lương thưởng và cơ hội thăng tiến vẫn là những yếu tố quan trọng khi lựa chọn công việc. Tuy nhiên, khi áp lực nghề nghiệp ngày càng lớn và ranh giới giữa công việc với đời sống cá nhân trở nên mong manh, khả năng duy trì sự cân bằng đang ảnh hưởng rõ hơn đến quyết định gắn bó của người lao động. Với doanh nghiệp, giữ chân nhân sự không chỉ là câu chuyện đãi ngộ, mà còn nằm ở cách tổ chức công việc để nhân viên có thể phát triển sự nghiệp mà không phải liên tục đánh đổi sức khỏe và cuộc sống riêng.

TEXT: HD | Image: magnific.com

Áp lực công việc và những tín hiệu từ sức khỏe tinh thần

Một ngày làm việc kết thúc không đồng nghĩa với việc người lao động có thể thực sự nghỉ ngơi. Tin nhắn từ cấp trên, những yêu cầu phát sinh ngoài giờ, cuộc họp kéo dài hay áp lực phải luôn sẵn sàng phản hồi khiến nhiều người tiếp tục ở trong trạng thái làm việc ngay cả khi đã rời văn phòng. Nếu tình trạng này lặp lại trong thời gian dài, căng thẳng có thể tích tụ và ảnh hưởng đến giấc ngủ, cảm xúc cũng như khả năng phục hồi.

cân bằng công việc

Nhu cầu chăm sóc sức khỏe tâm thần gia tăng tại các cơ sở y tế là một tín hiệu đáng chú ý. Theo số liệu Bệnh viện Tâm thần TP.HCM, trong 9 tháng đầu năm 2026, bệnh viện ghi nhận 211.751 lượt khám ngoại trú, tăng 15.002 lượt so với cùng kỳ năm 2025, tương đương gần 8%. Hiện bệnh viện tiếp nhận khoảng 25.000 lượt khám ngoại trú mỗi tháng và 750 bệnh nhân điều trị nội trú.

Đáng chú ý, trên 90% người bệnh đến khám có than phiền về mất ngủ. Theo chuyên gia, mất ngủ không phải lúc nào cũng là một bệnh lý độc lập mà có thể là biểu hiện ban đầu của những rối loạn tâm thần khác, đặc biệt là trầm cảm và rối loạn lo âu. Bên cạnh đó, nhiều yếu tố tâm lý – xã hội cũng có thể góp phần khởi phát hoặc làm nặng thêm tình trạng bệnh, trong đó có áp lực công việc, nguy cơ mất việc, cắt giảm nhân sự, khó khăn kinh tế và mâu thuẫn trong các mối quan hệ.

Cần lưu ý, số liệu tăng lượt khám không đồng nghĩa tỷ lệ mắc bệnh trong cộng đồng tăng tương ứng, bởi lượng người đến bệnh viện còn chịu ảnh hưởng từ chính sách bảo hiểm y tế, việc sắp xếp lại các cơ sở khám chữa bệnh và số bệnh nhân trái tuyến tăng hơn 20%. Tuy nhiên, những chia sẻ từ thực tế điều trị cho thấy áp lực nghề nghiệp và bất ổn trong đời sống là những yếu tố không thể xem nhẹ khi nói đến sức khỏe tinh thần.

Ở quy mô toàn cầu, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) ước tính 16% người trưởng thành trong độ tuổi lao động gặp một rối loạn tâm thần vào năm 2023. Trầm cảm và lo âu cũng khiến thế giới mất khoảng 12 tỷ ngày làm việc mỗi năm, gây thiệt hại năng suất ước tính 1.000 tỷ USD. Đây không chỉ là vấn đề sức khỏe cá nhân mà còn tạo ra những hệ quả đáng kể đối với hoạt động của doanh nghiệp và nền kinh tế.

Cân bằng không đơn thuần là làm việc ít giờ hơn

Cân bằng công việc – cuộc sống thường được hiểu là có đủ thời gian dành cho gia đình, sở thích và nghỉ ngơi sau giờ làm. Nhưng trên thực tế, khái niệm này rộng hơn việc rút ngắn thời gian làm việc. Đó là khả năng chủ động sắp xếp công việc, kiểm soát khối lượng nhiệm vụ, có thời gian phục hồi và không phải thường xuyên đặt đời sống cá nhân vào thế bị động trước những yêu cầu nghề nghiệp.

Một nhân viên vẫn có thể làm việc với cường độ cao trong những giai đoạn nhất định mà không mất cân bằng, nếu họ hiểu rõ mục tiêu, được chuẩn bị nguồn lực phù hợp và có thời gian nghỉ ngơi sau đó. Ngược lại, ngay cả lịch làm việc không quá dài cũng có thể trở thành áp lực nếu nhân sự liên tục phải xử lý những yêu cầu thiếu rõ ràng, không có quyền chủ động hoặc luôn lo lắng về việc bị đánh giá khi không phản hồi ngoài giờ.

Theo WHO, những yếu tố như khối lượng công việc quá mức, giờ làm kéo dài hoặc thiếu linh hoạt, quyền kiểm soát công việc thấp, thiếu hỗ trợ từ cấp quản lý và tình trạng bất ổn nghề nghiệp đều có thể tạo ra rủi ro đối với sức khỏe tinh thần. Điều này cho thấy cân bằng không chỉ phụ thuộc vào khả năng quản lý thời gian của từng cá nhân, mà còn được quyết định đáng kể bởi môi trường và cách doanh nghiệp tổ chức công việc.

căng thẳng công việc

Vì sao cân bằng trở thành yếu tố giữ chân nhân sự?

Một mức lương cạnh tranh có thể giúp doanh nghiệp thu hút ứng viên, nhưng chưa chắc đủ để giữ họ ở lại nếu công việc liên tục lấn át đời sống cá nhân. Khi nhân viên thường xuyên phải làm thêm giờ, khó chủ động thời gian hoặc không nhận được sự hỗ trợ khi quá tải, động lực gắn bó có thể suy giảm ngay cả khi thu nhập và chức danh không thay đổi.

Đặc biệt, với nhóm nhân sự giàu kinh nghiệm và có chuyên môn, quyết định ở lại không chỉ phụ thuộc vào cơ hội thăng tiến. Họ còn cân nhắc liệu môi trường làm việc có cho phép mình duy trì sức khỏe, chăm sóc gia đình và theo đuổi những mục tiêu cá nhân khác hay không. Một vị trí có thu nhập tốt nhưng đòi hỏi sự hiện diện liên tục, thiếu linh hoạt và thường xuyên gây kiệt sức có thể không còn hấp dẫn về lâu dài.

Ở chiều ngược lại, một môi trường làm việc tôn trọng thời gian cá nhân, có cơ chế hỗ trợ khi nhân viên gặp khó khăn và đánh giá dựa trên kết quả thay vì số giờ hiện diện có thể tạo ra cảm giác tin tưởng. Nhân sự hiểu rõ kỳ vọng, được trao quyền chủ động và có điều kiện phục hồi thường dễ duy trì hiệu suất ổn định hơn.

Với doanh nghiệp, lợi ích không chỉ nằm ở việc giảm tỷ lệ nghỉ việc. Giữ được những nhân sự có kinh nghiệm còn giúp tổ chức bảo toàn tri thức, hạn chế chi phí tuyển dụng và đào tạo lại, đồng thời duy trì tính liên tục trong hoạt động. Vì vậy, cân bằng công việc – cuộc sống ngày càng nên được nhìn nhận như một phần trong chiến lược quản trị nhân tài, thay vì một phúc lợi bổ sung để làm đẹp hình ảnh tuyển dụng.

Từ phúc lợi đến thay đổi trong cách quản trị

Để xây dựng môi trường làm việc cân bằng, doanh nghiệp không thể chỉ dựa vào những hoạt động chăm sóc sức khỏe tinh thần mang tính thời điểm như ngày hội sức khỏe, chuyến nghỉ dưỡng hay chương trình tư vấn tâm lý. Những hoạt động này có thể hữu ích, nhưng không giải quyết được nguyên nhân nếu khối lượng công việc vẫn quá tải và nhân viên không có quyền kiểm soát thời gian của mình.

Thay đổi cần bắt đầu từ cách phân bổ công việc và nguồn lực. Doanh nghiệp cần xác định rõ ưu tiên, thời hạn, trách nhiệm của từng vị trí, đồng thời rà soát tình trạng thiếu nhân sự khiến một nhóm phải liên tục gánh thêm nhiệm vụ. Việc hạn chế các cuộc họp không cần thiết, tránh giao việc vào thời điểm nghỉ ngơi và thống nhất nguyên tắc liên lạc ngoài giờ cũng giúp nhân viên có ranh giới rõ ràng hơn giữa công việc và đời sống cá nhân.

Với những vị trí phù hợp, mô hình làm việc linh hoạt về thời gian hoặc địa điểm có thể giúp nhân sự chủ động sắp xếp lịch trình mà vẫn bảo đảm kết quả. Tuy nhiên, tính linh hoạt cần đi cùng mục tiêu và tiêu chí đánh giá minh bạch, tránh biến quyền chủ động thành kỳ vọng phải luôn trực tuyến.

Vai trò của cấp quản lý cũng rất quan trọng. Một người lãnh đạo không chỉ đánh giá nhân viên qua số giờ hiện diện hay tốc độ phản hồi, mà cần quan tâm đến chất lượng công việc, khối lượng nhiệm vụ và những dấu hiệu quá tải. Việc tạo môi trường giao tiếp an toàn để nhân viên có thể chia sẻ khó khăn, cùng với cơ chế tiếp cận hỗ trợ chuyên môn khi cần thiết, sẽ giúp doanh nghiệp chủ động hơn trong việc bảo vệ sức khỏe tinh thần của đội ngũ.

Cân bằng công việc – cuộc sống không phải đặc quyền dành riêng cho một số vị trí cấp cao, cũng không nên chỉ xuất hiện trong thông điệp tuyển dụng. Đó là một phần của trải nghiệm làm việc cần được xây dựng nhất quán từ chính sách đến hành động quản trị hằng ngày. Khi nhân viên có thể phát triển sự nghiệp mà vẫn duy trì được đời sống cá nhân, doanh nghiệp không chỉ giữ được người tài mà còn tạo nền tảng cho hiệu quả hoạt động bền vững hơn.

Có thể bạn quan tâm: