Hien DangMọi chủ doanh nghiệp đều khao khát nhìn thấy công ty mình ngày càng lớn mạnh. Nhưng rất ít người lường trước được những xáo trộn thực sự xảy ra bên trong bộ máy khi quy mô thay đổi.
Bản chất của việc mở rộng chính là khoảng cách giữa cách vận hành một đội ngũ 10 người và một bộ máy 50 người. Khi quy mô tăng lên, những quy trình cũ bắt đầu “lệch nhịp”, hiệu suất sụt giảm, và hàng loạt rắc rối xuất hiện.
Hầu hết các nhà sáng lập đều dễ dàng cảm nhận được sự áp lực, bối rối hay tình trạng trì trệ trong giai đoạn này. Thế nhưng, không nhiều người chỉ ra được chính xác đâu là “điểm nghẽn” thực sự đang cản trở công ty tiến lên: Do nhân sự chưa đúng chỗ? Quy trình ra quyết định bị tắc? Hay do bộ khung lãnh đạo chưa đủ sức?
Sự khác biệt giữa một doanh nghiệp loay hoay và một doanh nghiệp bứt phá thành công nằm ở tư duy chủ động nhận diện điểm nghẽn trước khi chúng trở thành khủng hoảng.
Dưới đây là 5 bài toán mà bất kỳ CEO hay Founder nào cũng phải đối mặt và giải quyết nếu muốn đưa doanh nghiệp vượt qua giai đoạn chuyển giao này một cách êm đẹp.
1. Chúng ta đã đặt “đúng người vào đúng việc”?
Khi mới khởi nghiệp, tìm được người chịu đồng hành đã là một may mắn. Chính vì vậy, nhiều founder hay có tâm lý “an tâm gạch tên khâu tuyển dụng” sau khi đã gom đủ đội ngũ ban đầu.
Nhưng thực tế là: Người đưa công ty đi từ 0 lên 1 chưa chắc đã là người phù hợp để đưa công ty từ 1 lên 10.
Mỗi giai đoạn phát triển đòi hỏi những năng lực hoàn toàn khác nhau. Khi quy mô thay đổi, tiêu chí chọn người cũng phải thay đổi theo. Việc liên tục rà soát lại đội ngũ không phải là khắt khe, mà là cách duy nhất để đảm bảo những mảnh ghép hiện tại vẫn đủ sức gánh vác các bài toán mới của công ty.
2. Quy trình ra quyết định đang nghẽn ở đâu?
Hằng ngày, hàng chục quyết định lớn nhỏ cần được đưa ra để bộ máy vận hành. Nhưng nếu không có quy trình rõ ràng, mọi thứ sẽ nhanh chóng rơi vào cảnh “chờ sếp duyệt” hoặc chẳng ai chịu trách nhiệm đến cùng.
Sự mơ hồ trong quyền hạn chính là thứ giết chết sự linh hoạt của doanh nghiệp. Cho dù quyền quyết định thuộc về một cá nhân hay một tập thể, việc thống nhất rõ ràng “Ai là người chốt?” và “Dựa trên căn cứ nào?” ngay từ đầu sẽ giúp công ty chạy nhanh hơn mà không bị khựng lại vì những tranh cãi không hồi kết.
3. Làm sao để không bị “mất tập trung” giữa quá nhiều cơ hội?
Khi công ty bắt đầu có đà, hàng trăm cơ hội mới sẽ xuất hiện. Cái bẫy lớn nhất lúc này là muốn làm tất cả cùng một lúc. Rất nhiều lãnh đạo nghĩ rằng tăng trưởng nghĩa là phải liên tục mở rộng dòng sản phẩm, thử nghiệm mảng mới hay thay đổi ồ ạt.
Thế nhưng, sự bứt phá bền vững thường đến từ việc biết nói “Không”.
Những doanh nghiệp thành công nhất khi mở rộng quy mô thường là những bên biết gạt bỏ tiếng ồn xung quanh để tập trung tối đa vào sản phẩm cốt lõi – thứ đã làm nên tên tuổi của họ ngay từ ngày đầu. Thay vì cố gắng sáng tạo lại bánh xe, hãy làm cho những chiếc bánh xe hiện tại chạy nhanh và mượt mà hơn.
4. Đội ngũ đã thực sự có sự kết nối và ăn ý?
Bạn có thể chiêu mộ những cá nhân kiệt xuất nhất, nhưng nếu họ hoạt động như những ốc đảo riêng biệt, công ty vẫn sẽ giậm chân tại chỗ. Sự ăn ý của một tập thể không đến từ vài buổi nhậu hay teambuilding, mà đến từ sự thấu hiểu và tin tưởng lẫn nhau trong công việc hằng ngày.
Để xây dựng được sự gắn kết này, người lãnh đạo cần chủ động trò chuyện cởi mở. Mỗi nhân sự cần biết rõ: Họ đang làm việc vì điều gì? Vai trò của họ đóng góp ra sao vào bức tranh chung? Khi nhân viên cảm thấy mình được lắng nghe và tôn trọng cả về mặt năng lực lẫn cảm xúc, họ mới tự nguyện dốc sức cho mục tiêu chung của tổ chức.
5. Năng lực của bộ khung lãnh đạo đã đủ vững?
Thành bại của một công ty phụ thuộc rất lớn vào việc bạn có xây dựng được một đội ngũ lãnh đạo đủ mạnh hay không, cũng như khả năng giữ đúng vai trò của chính bạn.
Nhiều founder thường sa lầy vào việc làm kinh doanh (trực tiếp nhảy vào xử lý tác vụ) thay vì quản trị kinh doanh (tập trung vào chiến lược). Đứng ở vị trí CEO hay Founder, nhiệm vụ cốt lõi của bạn là định hướng tầm nhìn và đưa ra quyết định chiến lược, chứ không phải ôm đồm khâu thực thi chi tiết.
Mọi doanh nghiệp khi lớn lên đều phải trải qua những “cơn đau” nhất định. Nhưng cách bạn chủ động đối mặt với chúng sẽ quyết định đó là rào cản cản bước, hay là đòn bẩy đưa công ty bước sang một chương mới.
Giai đoạn này có thể mang lại rất nhiều áp lực cho các nhà sáng lập, nhưng bạn hoàn toàn không phải đơn độc trên hành trình đó. Việc chủ động nhận diện điểm yếu, phát huy điểm mạnh và xây dựng một chiến lược hành động rõ ràng chính là chìa khóa giúp doanh nghiệp tiến về phía trước một cách vững chắc.
Có thể bạn quan tâm: