Mỗi tuần một điểm đến: Đón Tết giữa thảo nguyên trắng – Khi năm mới bắt đầu ở một nơi không có pháo hoa

Trong khi phần lớn chúng ta đón Tết giữa lịch hẹn dày đặc, mâm cơm sum họp và nghi lễ quen thuộc, có một cách khác để bước sang năm mới: rời thành phố, rời khỏi quỹ đạo quen thuộc, đến Mông Cổ – vùng thảo nguyên rộng lớn nơi Tết Tsagaan Sar vừa khác lạ vừa giàu truyền thống, là cơ hội để cảm nhận một khởi đầu thật khác giữa thiên nhiên hoang dã.

TEXT: H.

Một cái Tết không giống bất kỳ cái Tết nào

Sau những lựa chọn “đổi gió” dịp Tết như săn Bắc Cực Quang ở Tromsø (Na Uy), bạn có thể bắt đầu tìm đến những hành trình xa hơn về tinh thần – nơi năm mới không đo bằng khoảnh khắc rực rỡ, mà bằng chiều sâu trải nghiệm, như tour du mục Mông Cổ giữa mùa đông thảo nguyên.

Tết Nguyên Đán ở Việt Nam thường gắn với sự chuyển động: về quê, chúc Tết, gặp gỡ. Nhưng ở Mông Cổ, một phần của không gian này cũng đón Tsagaan Sar (Tết “Trăng trắng”), một lễ hội cổ truyền kéo dài khoảng ba ngày theo lịch âm và được coi trọng không kém gì Tết tại nhiều nơi ở châu Á.

Tour du mục Mông Cổ dịp Tết đưa bạn rời khỏi mọi hình dung quen thuộc về “ăn Tết”. Điểm đến không phải là resort sang trọng mà là sống cùng một gia đình du mục trong ger – lều tròn truyền thống, dựng lên giữa thảo nguyên phủ tuyết. Ở đó, năm mới không được đánh dấu bằng pháo hoa rực rỡ, mà bằng những nghi lễ đầy ý nghĩa, sum họp gia đình và tôn kính truyền thống. 

Tsagaan Sar: lễ đoàn viên giữa mùa đông

Chuẩn bị cho Tsagaan Sar bắt đầu từ trước đó nhiều ngày: mọi nhà dọn dẹp ger, chuồng trại và không gian chung, như một cách xua đi xui rủi của năm cũ và đón chào cái mới với tươi sạch. Truyền thống này rất giống với lời dọn nhà, sửa sang của người Việt trước Tết, nhưng mang nét phong tục bản địa đậm đà hơn.

Trong ba ngày lễ chính, người Mông Cổ mặc trang phục truyền thống deel, ưu tiên màu trắng – biểu tượng của thuần khiết và may mắn – và họ gặp gỡ người thân, thân mời nhau những lời chúc phúc đặc trưng như “Amar baina uu?” (Bạn sống bình an chứ?) như một cách chào hỏi may mắn đầu năm.

Nghi thức chào hỏi truyền thống zolgokh rất đặc biệt: người trẻ vòng tay dưới cùi chỏ người lớn, kèm theo khăn lụa khadag tượng trưng cho thiện chí và chúc phúc. Sau đó là những bữa tiệc dồi dào bánh buuz (há cảo nhân thịt), khuushuur, aaruul và các sản phẩm từ sữa, nơi mỗi món đều mang một ý nghĩa sâu sắc về đoàn viên và ấm no. 

Đón năm mới bên bếp lửa du mục

Đêm giao thừa ở Mông Cổ diễn ra khác biệt. Không countdown, không pháo hoa. Trong ger ấm áp, bếp củi cháy đều, cả gia đình và những du khách cùng quây quần, nhấp trà sütei tsai – trà sữa mặn – và ăn những món đặc trưng. Có những lời chúc không phải về tiền bạc hay thành công, mà là mong mùa cỏ xanh tốt cho đàn gia súc và sức khỏe dồi dào cho mọi người.

Khoảnh khắc chuyển sang năm mới vì thế cũng rất nhẹ – không náo nhiệt nhưng ấm áp, giúp người ta hiểu rằng bắt đầu năm mới không nhất thiết phải rực rỡ, mà có thể là an yên và sâu lắng.

Cuộc sống du mục giữa mùa đông: khi Tết không cần lịch

Ở Mông Cổ, du mục không phải là một “trải nghiệm du lịch”, mà là cách sống đã tồn tại hàng trăm năm. Dịp Tết Nguyên Đán rơi đúng vào mùa đông khắc nghiệt nhất nơi đây – thời điểm cuộc sống du mục thể hiện rõ nhất sự bền bỉ của con người trước thiên nhiên.

Một ngày bắt đầu rất sớm, ngay cả khi nhiệt độ xuống dưới -20°C. Công việc xoay quanh đàn gia súc: cho ăn, kiểm tra sức khỏe, sửa chuồng tạm, chuẩn bị củi sưởi. Không có khái niệm nghỉ Tết, nhưng nhịp sống lại chậm rãi đến lạ. Thời gian được đo bằng ánh sáng mặt trời, bằng sức gió, chứ không phải lịch treo tường.

Du khách sống chung trong ger, ăn cùng bữa, sưởi cùng bếp lửa với gia đình bản địa. Không gian nhỏ, ấm và đầy mùi khói củi tạo nên cảm giác gắn kết rất thật. Chính trong những khoảnh khắc đời thường ấy – rót trà, vá tấm nỉ, lắng nghe gió thổi ngoài lều – người ta hiểu vì sao với người du mục, năm mới không cần nghi thức lớn lao. Chỉ cần bếp lửa không tắt và thảo nguyên vẫn ở đó khi mùa xuân trở lại, thế là đủ.

Tết là lúc đi chậm lại 

Du lịch Tết thường bị gắn với hai thái cực: hoặc rất đông, hoặc rất xa xỉ. Nhưng tour du mục Mông Cổ là một lựa chọn khác – không đông đúc, không tiện nghi, nhưng mang đến một dạng “xa xỉ” hiếm có: không gian và sự tĩnh lặng.

Ban ngày là những chuyến cưỡi ngựa băng qua thảo nguyên phủ tuyết. Ban đêm là bầu trời sao dày đặc, nơi dải Ngân Hà hiện rõ bằng mắt thường. Không Wi-Fi, không mạng xã hội, không tin nhắn chúc Tết liên hồi. Chỉ có cảm giác được tách khỏi nhịp sống cũ, để đầu óc thực sự nghỉ ngơi trước khi bước sang một năm mới.

Có lẽ, không phải năm nào Tết cũng cần giống nhau. Giữa một thế giới ngày càng ồn ào, việc chọn đón năm mới ở một nơi xa, lạnh và tĩnh như Mông Cổ lại trở thành một khởi đầu rất đẹp: đủ chậm để nhìn lại, đủ rộng để bước tiếp.

Có thể bạn quan tâm: