Hien DangMái đao, nhịp cầu, cánh diều, sen Đồng Tháp hay đời sống sông nước phương Nam đều có mặt trong MIỀN Collection 2026 của NORDIC, nhưng hiếm khi được bê nguyên vào sản phẩm. Qua tám thiết kế đầu tiên, NORDIC thử chuyển những chất liệu quen thuộc của Bắc – Trung – Nam thành hình khối, cấu trúc và cảm giác sử dụng. Ở vài thiết kế, nguồn cảm hứng còn có thể nhận ra qua hình dáng hoặc cấu trúc; ở những thiết kế khác, mối liên hệ với vùng đất chỉ rõ hơn khi đọc phần giới thiệu.
Text: NGUYỄN CÔNG MINH
Độc giả có thể đọc bài viết bằng tiếng Anh tại phiên bản tiếng Anh của bài viết này
Read the full English version of this feature
Tối 15/8, tầng 1 showroom NORDIC tại số 61 đường N2, The Global City, TP.HCM được biến đổi cho private viewing của MIỀN Collection. Màu sắc, vật liệu và ánh sáng chia không gian thành những khu vực khác nhau, đưa các thiết kế ra khỏi cách trưng bày nội thất thường thấy và đặt chúng trong câu chuyện về Bắc – Trung – Nam.
Đây là đêm thứ hai trong hai buổi private viewing ngày 14 và 15/8 tại TP.HCM, sau lần MIỀN Collection được giới thiệu ở Hà Nội ngày 8/8. Cách dàn dựng giúp người xem nhanh chóng nắm được nguồn cảm hứng phía sau từng sản phẩm. Nhưng với đồ nội thất, những hình ảnh về vùng đất, kiến trúc và nếp sống đã được chuyển thành thiết kế như thế nào?
NORDIC không dựng Bắc – Trung – Nam thành những tiểu cảnh, cũng không phủ lên sản phẩm hàng loạt dấu hiệu văn hóa dễ nhận biết. Địa danh hay hình ảnh quen thuộc chủ yếu đóng vai trò điểm xuất phát. Khi đi vào thiết kế, có chi tiết được giữ lại, có chi tiết được giản lược, có ý tưởng chỉ còn dấu vết trong tỷ lệ, kết cấu hoặc cách sử dụng. Điều đáng xem ở MIỀN vì thế nằm ở cách những hình ảnh quen thuộc ấy thay đổi khi trở thành đồ nội thất.
Khi Hà Nội chỉ còn lại dáng ngồi
Hà Nội Armchair bắt đầu từ khái niệm tinh thần Thăng Long – Hà Nội, chiều sâu văn hóa Kinh kỳ, tính lớp lang và nếp sống thanh lịch. Đây đều là những điều dễ trở thành mỹ từ nếu không tìm được cách hiện diện cụ thể trong sản phẩm.
Chiếc ghế không mang họa tiết hay biểu tượng khiến người ta lập tức nghĩ đến Hà Nội. Khung gỗ sẫm, đệm xám, những đường thẳng gọn và tỷ lệ vừa phải tạo nên thiết kế khá tiết chế. Lưng ghế không ngả nhiều, đệm không quá sâu, tay vịn dài và thẳng khiến tư thế ngồi có xu hướng ngay ngắn. Sự chừng mực mà NORDIC muốn nói đến vì thế ít nhiều đã đi vào trải nghiệm sử dụng, thay vì chỉ nằm trong tên gọi.
Nếu không biết tên Hà Nội Armchair, có lẽ ít người tự liên hệ chiếc ghế với Hà Nội, nhưng đồ nội thất cũng không nhất thiết phải hoạt động như ký hiệu địa lý. Quan trọng là nguồn cảm hứng đã tác động thế nào đến quyết định của nhà thiết kế: vì sao ghế có tỷ lệ ấy, dáng ngồi ấy, độ sâu ấy và cấu trúc ấy. Ở Hà Nội Armchair, câu chuyện về Hà Nội không hiện lên bằng biểu tượng mà qua chính tỷ lệ, cấu trúc và tư thế ngồi mà chiếc ghế tạo ra.
Miền Trung không chỉ nằm trong tên gọi
Nếu Hà Nội Armchair bắt đầu từ tinh thần của một đô thị, nhóm thiết kế lấy cảm hứng từ miền Trung đi từ những hình ảnh cụ thể hơn: cây cầu, kiến trúc lầu và cánh diều. Với Cầu Dining Table, Lầu Dining Chair và Diều Lamp, ba hình ảnh ấy được giản lược ở những mức độ khác nhau trước khi đi vào hình dáng, kết cấu và công năng.
Cầu Dining Table lấy những cây cầu miền Trung làm điểm xuất phát nhưng không sao chép một công trình cụ thể. Liên tưởng nằm ở nhịp chân bàn và cách tổ chức kết cấu, trong khi mặt bàn dài được làm mềm ở các góc. Khi biết tên “Cầu”, người xem có thể lần ngược về ý tưởng ban đầu; còn khi bỏ tên gọi sang một bên, sản phẩm vẫn giữ được tỷ lệ, kết cấu và công năng của chiếc bàn ăn hoàn chỉnh.
Lầu Dining Chair đi từ kiến trúc lầu ở Hội An và Huế, đặc biệt là những khoảng mở đón gió, ánh sáng và kết nối với cảnh quan. Khi chuyển sang chiếc ghế, ý niệm ấy được diễn giải bằng khung gỗ thanh, lưng ôm cong và cấu trúc khá thoáng.
So với Cầu Dining Table, nơi nhịp cầu còn có thể được lần ra từ kết cấu, mối liên hệ giữa Lầu Dining Chair và kiến trúc lầu kín đáo hơn. Người xem khó tự nối hai phía nếu không biết câu chuyện ban đầu. Dù vậy, độ mở và sự thông thoáng của kiến trúc đã tìm được cách hiện diện trong cấu trúc ghế. Mối liên hệ chưa thật rõ, nhưng không hoàn toàn phụ thuộc vào tên gọi.
Với Diều Lamp, khoảng cách giữa nguồn cảm hứng và sản phẩm xa hơn. Cánh diều được giản lược thành phần đầu đèn mảnh, nhẹ và vươn khỏi thân đứng. Liên tưởng vì thế không còn trực tiếp, nhưng đổi lại chiếc đèn có được hình dáng riêng thay vì trở thành bản mô phỏng của cánh diều. Đây cũng là lựa chọn đáng chú ý trong cách nhà thiết kế kể câu chuyện về miền Trung, bởi cánh diều vốn không phải hình ảnh riêng của vùng đất này.
Floating Sofa và cách kể miền Nam không cần chiếc ghe
Nếu Hà Nội Armchair hướng cơ thể về tư thế khá ngay ngắn, Floating Sofa chọn cách gần như ngược lại. Sofa thấp, trải dài theo phương ngang, góc bo mềm, mặt ngồi rộng và phần lưng được tách thành các khối rời. Chính cách sử dụng, thay vì một biểu tượng cụ thể, tạo nên mối liên hệ rõ nhất với câu chuyện miền Nam.
NORDIC không làm sofa hình ghe, cũng không đưa chợ nổi hay cảnh sông nước lên bề mặt vải. Ý niệm về sự “trôi”, rộng mở và thoải mái được chuyển vào dáng thấp, mặt ngồi rộng cùng các khối lưng cho phép người dùng thay đổi tư thế.
Đặt Floating Sofa cạnh Hà Nội Armchair, hai cách ngồi tạo ra sự đối chiếu thú vị. Một bên giữ cơ thể tương đối ngay ngắn; một bên khuyến khích thả lỏng và dịch chuyển. Sự khác nhau được tạo ra bằng công năng và tỷ lệ, thay vì bằng họa tiết hay những biểu tượng được gắn lên sản phẩm.
Sự đối chiếu ấy cũng cho thấy giới hạn của việc kể Bắc – Trung – Nam bằng vài tính từ. “Thanh lịch”, “bền bỉ”, “phóng khoáng” hay “hào sảng” vốn đã được dùng quá nhiều và khó bao quát khác biệt bên trong mỗi vùng. Với MIỀN, câu chuyện thuyết phục hơn khi những liên hệ ấy dẫn đến một quyết định thiết kế cụ thể: chiếc ghế khiến người ta ngồi thế nào, chiếc sofa cho phép cơ thể dịch chuyển ra sao, chiếc bàn tổ chức kết cấu theo nhịp gì.
Miền Mộng Mơ bước ra khỏi bản đồ
So với ngôn ngữ tiết chế ở nhiều thiết kế trước đó, Miền Mộng Mơ – phần hợp tác với họa sĩ Đỗ Hiệp – đi theo hướng khác. Mộng Mơ Carpet sử dụng những mảng xanh, hồng, tím, vàng trên bề mặt lớn; chiếc ghế đi cùng sử dụng chung hệ họa tiết trên phần bọc.
Màu sắc và hội họa vì thế trở thành yếu tố gây chú ý trước tiên. So với Cầu Dining Table, Hà Nội Armchair hay Floating Sofa, Miền Mộng Mơ tạo khác biệt rõ về ngôn ngữ thị giác. Một bên chủ yếu tìm cách đưa nguồn cảm hứng vào hình khối, cấu trúc và công năng; một bên để màu sắc và họa tiết hiện diện trực tiếp trên bề mặt. Sự khác biệt khiến Miền Mộng Mơ dễ nhận ra, nhưng đồng thời đặt nó khá xa nhịp chung của collection. Ở lần hợp tác này, dấu ấn của Đỗ Hiệp chủ yếu hiện diện trên thảm và phần bọc ghế. Nếu hướng kết hợp với nghệ sĩ tiếp tục được NORDIC phát triển, điều đáng chờ đợi là hội họa có thể đi sâu đến đâu vào vật liệu, kỹ thuật chế tác hay chính hình khối của món đồ, thay vì chủ yếu tạo khác biệt bằng bề mặt.
MAY và cách làm mới những hình ảnh quen thuộc
Ở nhóm vật dụng và phụ kiện, nguồn cảm hứng Việt Nam xuất hiện trực tiếp hơn. Đao Tray bắt đầu từ đường cong mái đao trong kiến trúc truyền thống rồi thu lại thành phần mép khay mềm và gọn. Hạ Liên Vase lấy sen Đồng Tháp làm điểm xuất phát nhưng không dựng lại bông sen theo lối tả thực.
Mái đao và hoa sen đều là những hình ảnh quen thuộc trong cách kể về Việt Nam. Vì vậy, thử thách không nằm ở việc người xem có nhận ra chúng hay không, mà ở cách nhà thiết kế đưa chúng ra khỏi hình ảnh nguyên gốc để trở thành một vật dụng có đời sống riêng.
Với Đao Tray, đường cong kiến trúc được thu về một chi tiết đủ nhỏ để không biến chiếc khay thành phiên bản thu nhỏ của mái đình. Hạ Liên Vase cũng không cần tạo hình một bông sen hoàn chỉnh để nhắc đến Đồng Tháp. Ở những vật dụng có kích thước nhỏ hơn, việc dừng đúng lúc trước khi nguồn cảm hứng trở thành mô phỏng càng quan trọng, bởi chỉ cần thêm vài chi tiết, ranh giới giữa thiết kế và đồ lưu niệm có thể trở nên rất gần.
Từ Scandinavian Inspired Design đến câu chuyện gần nhà hơn
MIỀN cho thấy NORDIC đang tìm thêm chất liệu cho ngôn ngữ thiết kế vốn chịu ảnh hưởng Scandinavian. Gỗ tự nhiên, hình khối gọn, công năng rõ và sự tiết chế vẫn hiện diện, nhưng điểm xuất phát lần này được kéo gần về Hà Nội, Hội An, Huế, Đồng Tháp, những cây cầu, mái đao, cánh diều hay đời sống sông nước.
Đó cũng là bài toán khó của một collection như MIỀN. Nếu giữ biểu tượng quá trực tiếp, sản phẩm dễ trở thành minh họa cho văn hóa, nhưng nếu lược bỏ quá nhiều, câu chuyện địa phương có thể chỉ còn trong tên gọi và phần giới thiệu.
Tám thiết kế hiện tại cho thấy NORDIC đang thử nhiều cách giải bài toán ấy. Cầu Dining Table và Floating Sofa tạo được mối nối khá rõ giữa điểm xuất phát, cấu trúc và cách sử dụng. Hà Nội Armchair đưa một khái niệm tương đối trừu tượng về nếp sống vào tư thế ngồi. Lầu Dining Chair và Diều Lamp kín đáo hơn, khiến câu chuyện ban đầu khó được nhận ra nếu thiếu phần giới thiệu. Miền Mộng Mơ lại chọn hướng khác khi đưa màu sắc và hội họa lên phía trước.
Bởi sau cùng, MIỀN vẫn là đồ nội thất. Hà Nội Armchair sẽ đứng trong một phòng khách không kèm câu chuyện Thăng Long; Floating Sofa có thể nằm trong căn hộ nơi chẳng ai liên hệ đến sông nước; Cầu Dining Table sẽ đi qua nhiều bữa ăn hơn số lần chủ nhà nhắc đến những cây cầu miền Trung. Khi ấy, tỷ lệ, vật liệu, độ bền, sự thoải mái và khả năng hòa vào không gian mới quyết định món đồ có tiếp tục được sử dụng hay không. Có lẽ phép thử cuối cùng của MIỀN là khi một thiết kế không cần nói mình đến từ miền nào. Khi nguồn cảm hứng đã được chuyển hóa đủ sâu, câu chuyện về vùng đất không còn nằm ở tên gọi hay bảng giới thiệu, mà ở chính cách món đồ được tạo ra và được sống cùng.
Có thể bạn quan tâm: