Hien DangKhông phải mọi di sản đều kể câu chuyện chiến thắng. Có những nơi tồn tại như một dấu hỏi lớn của lịch sử – nơi quyền lực được xây dựng rất nhanh, rất quyết liệt, rồi cũng tan biến trong thời gian ngắn ngủi. Thành Nhà Hồ là một nơi như thế. Du xuân đến đây không phải để tìm sự bình yên, mà là để đối diện với một giai đoạn lịch sử đầy tham vọng và dang dở.
TEXT: H.
Thành Nhà Hồ được xây dựng vào cuối thế kỷ XIV, chỉ trong vòng vài tháng, bằng những khối đá xanh khổng lồ nặng hàng chục tấn. Điều khiến giới nghiên cứu đến nay vẫn còn tranh luận là làm thế nào người xưa có thể vận chuyển và ghép những khối đá ấy với độ chính xác gần như tuyệt đối, trong điều kiện kỹ thuật thời trung đại. Đây cũng là lý do thành được UNESCO công nhận là Di sản Văn hoá Thế giới – không phải vì vẻ đẹp trang trí, mà vì giá trị kỹ thuật và tư duy quyền lực ẩn sau nó.
>>> Bạn đã từng đón Tết ở thảo nguyên trắng chưa?
Điều thú vị là Thành Nhà Hồ gần như không mang dáng dấp một điểm du lịch đông đúc. Không hàng quán chen chúc, không trục tham quan phức tạp. Những bức tường thành đá trầm mặc nằm giữa cánh đồng, mở ra một không gian rộng, thoáng và có phần lạnh lẽo. Chính sự trống trải ấy lại khiến câu chuyện lịch sử trở nên rõ nét hơn: một triều đại cải cách mạnh mẽ, nhưng tồn tại chỉ trong bảy năm.
Du xuân đến Thành Nhà Hồ là trải nghiệm đi bộ giữa những dấu tích còn sót lại. Cổng thành phía Nam lớn và nguyên vẹn nhất cho phép người ta chạm tay vào từng khối đá, cảm nhận trực tiếp quy mô và sự tính toán của công trình. Không gian không áp đặt cảm xúc, nhưng lại khiến người ta tự đặt câu hỏi: về quyền lực, về sự thay đổi, và về cái giá của những quyết định đi trước thời đại.
Một trong những điều ít người biết là Thành Nhà Hồ không được xây ở vùng đất linh thiêng hay trung tâm kinh tế, mà được đặt ở vị trí mang tính chiến lược quân sự rõ rệt. Việc dời đô về đây phản ánh khát vọng cải tổ triệt để của Hồ Quý Ly, từ tiền tệ, giáo dục đến bộ máy nhà nước. Nhưng lịch sử cho thấy, cải cách quá nhanh đôi khi lại không đủ thời gian để bén rễ.
Thời điểm đẹp để tham quan Thành Nhà Hồ là buổi chiều muộn. Khi ánh nắng xiên thấp, những bức tường đá hiện lên với sắc độ khác nhau, tạo cảm giác rất “điện ảnh”. Trang phục thoải mái, giày thấp là lựa chọn phù hợp cho hành trình đi bộ quanh khu di tích rộng.
Du xuân đến Thành Nhà Hồ không mang lại cảm giác nhẹ nhàng như những điểm tâm linh, nhưng lại để lại dư vị rất riêng. Đó là cảm giác đứng trước một câu chuyện lịch sử chưa bao giờ được kể trọn vẹn, nơi quá khứ không được lý tưởng hoá, mà hiện diện với đầy đủ tham vọng, sai lầm và dấu ấn con người.
Bắt đầu năm mới ở một nơi như Thành Nhà Hồ, đôi khi là cách để nhìn lại lịch sử không phải bằng sự ngưỡng vọng, mà bằng sự thấu hiểu.
Có thể bạn quan tâm: